Trẻ sơ sinh bị sôi bụng có đáng lo? Cách khắc phục hiệu quả
-
Người viết:
Trân
/
Trẻ sơ sinh bị sôi bụng là tình trạng khá phổ biến, thường do hệ tiêu hóa của bé còn non nớt. Nếu tiếng bụng kèm quấy khóc, vặn mình hoặc các dấu hiệu bất thường khác, ba mẹ nên chú ý. Cùng Mamacheri tìm hiểu nguyên nhân và cách chăm sóc giúp bé dễ chịu hơn.
>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh hay vặn mình là do đâu? Cách chữa vặn mình hay
1. Vì sao trẻ sơ sinh bị sôi bụng?
Tại sao bụng trẻ sơ sinh của tôi lại bị sôi ùng ục? Tiếng sôi bụng là âm thanh của khí và chất lỏng đang di chuyển qua các luồng ruột non và ruột già. Tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ thường bắt nguồn từ 4 nguyên nhân chính sau:
1.1. Chế độ ăn uống của mẹ
Đối với trẻ bú mẹ hoàn toàn, chất lượng sữa mẹ phụ thuộc 100% vào những gì người mẹ nạp vào cơ thể. Nếu mẹ thường xuyên ăn các thực phẩm dễ sinh hơi như bắp cải, súp lơ, các loại đậu, đồ ăn quá nhiều dầu mỡ, gia vị cay nóng hoặc uống đồ uống có gas, caffeine, các chất này sẽ đi qua sữa mẹ vào hệ tiêu hóa của bé. Dạ dày non nớt của trẻ không thể xử lý kịp, dẫn đến hiện tượng chướng bụng, đầy hơi và sôi bụng liên tục.
1.2. Bé bú chưa đúng cách, nuốt nhiều không khí
Khi bé ngậm bắt vú mẹ không đúng khớp ngậm, không khí từ bên ngoài sẽ dễ dàng lọt vào khoang miệng và trôi xuống dạ dày theo từng nhịp nuốt sữa. Lượng không khí này tích tụ lại tạo thành các bọt khí lớn. Khi bọt khí di chuyển qua các nếp gấp của ruột sẽ tạo ra âm thanh ùng ục rõ rệt.

Giải đáp nguyên nhân tại sao bụng trẻ sơ sinh của tôi lại bị sôi ùng ục khi bú
1.3. Bé quá đói hoặc bú quá no
Khi bé quá đói mới được cho bú, bé thường bú rất vội vàng, mút mạnh, dẫn đến nuốt phải một lượng lớn không khí. Nếu ép bé bú quá no so với thể tích thực của dạ dày, hệ tiêu hóa sẽ bị quá tải. Dạ dày và ruột phải tăng cường co bóp mạnh mẽ để xử lý lượng sữa thừa, gây ra tiếng sôi bụng và làm tăng nguy cơ nôn trớ, ọc sữa.
1.4. Khả năng hấp thu lactose của bé còn hạn chế
Sữa mẹ được chia làm hai dòng: sữa đầu chứa nhiều nước và đường lactose; sữa cuối chứa nhiều chất béo và calo. Nếu mẹ có quá nhiều sữa, bé bú no sữa đầu mà chưa kịp bú đến lớp sữa cuối giàu chất béo, dạ dày bé sẽ phải tiếp nhận một lượng đường lactose quá lớn. Lượng men lactase trong ruột trẻ sơ sinh chưa đủ để phân giải hết số đường này, khiến lactose bị lên men, sinh ra nhiều khí gas và gây sôi bụng, đôi khi đi kèm phân bọt chua.
2. Nhận biết biểu hiện sôi bụng ở trẻ sơ sinh
Sôi bụng không chỉ là âm thanh nghe được bằng tai mà còn đi kèm với những thay đổi trong hành vi của trẻ. Ba mẹ có thể dễ dàng nhận biết thông qua các dấu hiệu:
- Âm thanh ùng ục, ọc ọc phát ra từ bụng bé, đặc biệt rõ nhất khi bé đang bú hoặc ngay sau khi bú xong.
- Bụng bé căng tròn, gõ nhẹ vào có tiếng kêu "bộp bộp" (dấu hiệu của đầy hơi).
- Bé hay vặn mình, cong ưỡn người, co hai chân lên sát bụng rồi duỗi thẳng ra một cách khó chịu.
- Trẻ xì hơi nhiều lần trong ngày, hay quấy khóc không rõ nguyên nhân (thường gọi là khóc dạ đề do hội chứng Colic).
- Trẻ dễ bị ọc sữa, trớ cặn sữa sau khi bú.
>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh bị ọc sữa và thở khò khè: Mẹ cần làm gì?

Dấu hiệu nhận biết tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ kèm theo chướng bụng, đầy hơi
3. Trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ có nguy hiểm không?
Trẻ bị sôi bụng có nguy hiểm không? Trong hầu hết các trường hợp, sôi bụng sinh lý là một hiện tượng tự nhiên, không gây nguy hiểm và sẽ tự thuyên giảm khi hệ tiêu hóa của bé cứng cáp hơn (thường sau 3-6 tháng tuổi). Nếu bé bị sôi bụng nhưng vẫn bú ngoan, ngủ tốt, tăng cân đều đặn theo biểu đồ tăng trưởng và phân bình thường, mẹ không cần quá lo lắng.
Tuy nhiên, sôi bụng sẽ trở thành bệnh lý nguy hiểm nếu đi kèm với các dấu hiệu sau đây:
- Trẻ sôi bụng kèm tiêu chảy liên tục, phân lỏng như nước, phân có lẫn máu hoặc nhầy xanh.
- Trẻ sốt cao, lờ đờ, mệt mỏi, ngủ li bì.
- Trẻ nôn vọt thành vòi, bỏ bú hoàn toàn.
- Trẻ sụt cân hoặc không tăng cân trong nhiều tuần.
Khi xuất hiện các triệu chứng này, ba mẹ cần đưa trẻ đến bệnh viện chuyên khoa Nhi ngay lập tức để được bác sĩ chẩn đoán và điều trị kịp thời.
[product=set-bao-tay-bao-chan-unisex-001;bo-dai-tay-cai-thang-unisex]

Chuyên gia nhi khoa giải đáp thắc mắc trẻ bị sôi bụng có nguy hiểm không và khi nào cần đi khám.
4. Mẹ nên làm gì khi bé bị sôi bụng?
Để giúp con thoát khỏi cảm giác ấm ách, khó chịu, câu hỏi Làm thế nào để chữa sôi bụng cho trẻ sơ sinh? luôn được đặt lên hàng đầu. Các biện pháp can thiệp vật lý và điều chỉnh thói quen sinh hoạt dưới đây sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt.
4.1. Điều chỉnh tư thế và cách cho bé bú
- Sửa lại khớp ngậm: Hãy đảm bảo bé ngậm sâu vào quầng vú mẹ, giúp bé mút sữa hiệu quả và ngăn chặn không khí lọt vào dạ dày.
- Vỗ ợ hơi sau mỗi cữ bú: Sau khi bé bú xong, mẹ bế vác bé lên vai, áp ngực bé vào ngực mẹ và dùng bàn tay khum lại vỗ nhẹ nhàng vào giữa lưng bé từ 10-15 phút. Chúng giúp tống lượng khí thừa trong dạ dày ra ngoài trước khi chúng kịp đi xuống ruột gây sôi bụng.
>> Xem thêm: Các cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh đúng cách, bố mẹ nào cũng nên biết
- Cân bằng sữa đầu và sữa cuối: Mẹ nên vắt bỏ một chút sữa đầu trong (khoảng 10-15ml) trước khi cho bé bú để bé nhận được nhiều sữa cuối giàu chất béo hơn, giúp giảm tải lượng đường lactose lên hệ tiêu hóa.
- Massage bụng cho bé: Dùng vài giọt tinh dầu tràm xoa ấm lòng bàn tay, massage bụng bé theo chiều kim đồng hồ quanh rốn. Kết hợp động tác đạp xe đạp cho hai chân của bé để kích thích nhu động ruột đẩy khí dư ra ngoài.

Hướng dẫn mẹ bỉm sữa làm thế nào để chữa sôi bụng cho trẻ sơ sinh an toàn tại nhà.
4.2. Xem lại chế độ ăn uống của mẹ
Cắt giảm tối đa các thực phẩm dễ sinh khí như bắp cải, hành tây, tỏi, các loại đậu chưa được ngâm kỹ. Tránh xa các món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, thức ăn cay nóng, đồ uống có gas và cà phê. Thay vào đó, hãy ăn chín uống sôi, bổ sung nhiều rau xanh lá thẫm, đu đủ chín, chuối và uống đủ 2.5 - 3 lít nước ấm mỗi ngày để dòng sữa luôn thanh mát, dễ tiêu.
4.3. Đưa bé đi khám nếu sôi bụng kéo dài
Nếu mẹ đã áp dụng tất cả các phương pháp thay đổi tư thế bú, vỗ ợ hơi, massage và điều chỉnh chế độ ăn nhưng tình trạng trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ vẫn diễn ra liên tục, khiến bé quấy khóc dữ dội, chậm lớn, mẹ nên đưa bé đi khám. Bác sĩ sẽ tiến hành xét nghiệm phân hoặc siêu âm bụng để loại trừ các nguyên nhân bệnh lý như bất dung nạp lactose bẩm sinh hay dị ứng đạm sữa.
[product=bo-dai-tay-co-tat-cai-thang-be-gai-002;set-bao-tay-bao-chan-unisex-002]
5. Câu hỏi thường gặp về trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ
Chăm sóc trẻ sơ sinh luôn phát sinh vô số thắc mắc. Dưới đây là giải đáp cho những băn khoăn phổ biến nhất của các mẹ bỉm sữa.
5.1. Có nên cho trẻ dùng thuốc khi bị sôi bụng?
Hệ tiêu hóa và gan, thận của trẻ sơ sinh còn rất non yếu, do đó không tự ý mua các loại thuốc chống đầy hơi, thuốc cầm tiêu chảy hay men tiêu hóa cho bé uống mà không có sự chỉ định của bác sĩ.
Trong một số trường hợp đầy hơi, bác sĩ có thể kê đơn các loại men vi sinh dạng giọt chứa chủng khuẩn an toàn (như L. reuteri) để giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Tuy nhiên, mọi can thiệp y khoa đều phải tuân theo phác đồ của người có chuyên môn.
5.2. Tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh bao lâu thì hết?
Như đã đề cập, âm thanh sôi bụng do sinh lý sẽ giảm dần khi nhu động ruột và hệ vi sinh đường ruột của bé phát triển hoàn thiện hơn. Thường thì tình trạng này sẽ thuyên giảm rõ rệt khi trẻ đạt 3 đến 4 tháng tuổi. Đến khi trẻ bước vào giai đoạn 6 tháng tuổi và bắt đầu ăn dặm, cấu trúc phân thay đổi, dạ dày lớn hơn, hiện tượng sôi bụng, đầy hơi sẽ gần như biến mất hoàn toàn.

Tình trạng sôi bụng ở trẻ sơ sinh bao lâu thì hết?
Trẻ sơ sinh bị sôi bụng khi bú mẹ thường là hiện tượng sinh lý bình thường. Ba mẹ có thể theo dõi, điều chỉnh tư thế bú và chăm sóc phù hợp để bé dễ chịu hơn. Cùng Mamacheri tìm hiểu thêm những kiến thức hữu ích về chăm sóc và dinh dưỡng cho bé.
Tiếng Việt
English