Thôi nôi là gì? Tổ chức thôi nôi cho bé như thế nào là chuẩn?

Hiện nay, nhiều ba mẹ vẫn duy trì phong tục tổ chức lễ thôi nôi cho bé như một cách lưu giữ kỷ niệm đáng nhớ đầu đời. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn thôi nôi là gì, thôi nôi là ngày gì, cách tính ngày thôi nôi như thế nào và cần chuẩn bị những gì cho buổi lễ. 

Nếu ba mẹ cũng đang tìm hiểu về chủ đề này, hãy cùng Mamacheri khám phá chi tiết ý nghĩa của lễ thôi nôi, các nghi thức thường gặp và những lưu ý quan trọng khi tổ chức tiệc thôi nôi cho bé trong bài viết dưới đây nhé! 

1. Thôi nôi là gì?

Theo quan niệm dân gian, thôi nôi có nghĩa là bé đã kết thúc giai đoạn nằm nôi của năm đầu đời. Là thời điểm bé tròn 12 tháng tuổi tính theo lịch âm và bắt đầu bước sang giai đoạn phát triển mới. 

Trong văn hóa truyền thống của người Việt, lễ thôi nôi còn là dịp để gia đình cảm tạ các bà Mụ và Đức Ông đã phù hộ để bé khỏe mạnh trong năm đầu tiên sau sinh. Đồng thời, người thân cũng sẽ gửi những lời chúc tốt đẹp dành cho bé trong chặng đường trưởng thành phía trước. 

Ngày nay, ngoài phần lễ cúng truyền thống, nhiều gia đình còn tổ chức tiệc thôi nôi đơn giản để lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ đầu đời cho con.

>> Xem thêm: 12 điều kiêng kỵ khi chăm sóc trẻ sơ sinh hữu ích mẹ cần biết | Mamacheri

Thôi nôi là bé đã kết thúc giai đoạn nằm nôi của năm đầu đời

2. Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày thôi nôi

Lễ thôi nôi có nguồn gốc từ tín ngưỡng dân gian lâu đời của người Việt. Theo quan niệm xưa, em bé được sinh ra và lớn lên khỏe mạnh là nhờ sự chăm sóc, che chở của 12 bà Mụ cùng Đức Ông. Vì vậy, khi bé tròn 1 tuổi, gia đình sẽ tổ chức lễ cúng để bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong con tiếp tục bình an, khỏe mạnh trong những năm tiếp theo. 

Ngoài yếu tố truyền thống, ngày thôi nôi còn mang nhiều ý nghĩa đặc biệt đối với gia đình. Đánh dấu cột mốc bé tròn 1 tuổi, cầu mong bé khỏe mạnh, may mắn và ngoan ngoãn. Ngoài ra, là dịp sum họp của gia đình và người thân và lưu giữ kỷ niệm đáng nhớ trong năm đầu đời của bé 

Dù ngày nay cách tổ chức có phần đơn giản hơn trước, nhưng nhiều cha mẹ vẫn giữ gìn phong tục thôi nôi như một nét đẹp truyền thống trong văn hóa chăm sóc trẻ nhỏ. 

2. Cách tính ngày thôi nôi cho bé trai, bé gái chính xác nhất

Chắc hẳn với những cha mẹ trẻ hoặc nhiều người chưa có kinh nghiệm nên chưa rõ cách tính ngày thôi nôi sao cho đúng phong tục. Thông thường, lễ thôi nôi sẽ được tính theo lịch âm dựa trên ngày sinh của bé. Dân gian thường áp dụng cách tính nam trồi nữ sụt tương tự như lễ đầy tháng. 

3.1. Cách tính thôi nôi cho bé trai

Đối với bé trai, ngày thôi nôi thường được tính lùi 1 ngày so với ngày sinh âm lịch - cách tính dân gian thường gọi là “nam trồi”. 

Ví dụ: Nếu bé trai sinh ngày 12 tháng 6 âm lịch thì lễ thôi nôi thường sẽ được tổ chức vào ngày 11 tháng 6 âm lịch năm sau. 

Hiện nay, nhiều gia đình vẫn áp dụng cách tính này như một nét truyền thống với mong muốn mang lại nhiều điều may mắn và thuận lợi cho bé trong tương lai.

>> Xem thêm: Top 10+ quà sinh nhật cho bé trai 1 tuổi cực đáng mua | Mamacheri

3.2. Cách tính thôi nôi cho bé gái

Khác với bé trai, cách tính thôi nôi cho bé gái thường sẽ lùi 2 ngày theo quan niệm “nữ sụt”. 

Ví dụ: Nếu bé gái sinh ngày 12 tháng 6 âm lịch thì lễ thôi nôi thường được tổ chức vào ngày 10 tháng 6 âm lịch năm sau. 

Nữ sụt là cách tính phổ biến được nhiều gia đình áp dụng khi tổ chức lễ thôi nôi cho bé gái theo phong tục truyền thống.

>> Xem thêm: Gợi ý 15+ quà sinh nhật cho bé gái 1 tuổi dễ thương và ý nghĩa | Mamacheri

Cách tính thôi nôi bé trai, bé gái đơn giản chuẩn xác

4. Các nghi thức trong lễ cúng thôi nôi

Trong lễ thôi nôi truyền thống, ngoài phần tiệc mừng còn có nhiều nghi thức mang ý nghĩa cầu chúc bình an, may mắn và đánh dấu cột mốc bé tròn 1 tuổi. Tùy theo phong tục của từng gia đình hoặc vùng miền mà cách tổ chức có thể khác nhau, nhìn chung nghi thức cơ bản dưới đây vẫn thường xuất hiện trong hầu hết các lễ thôi nôi hiện nay. 

4.1. Nghi thức khấn vái

Sau khi chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, gia đình sẽ tiến hành nghi thức khấn vái để cảm tạ 12 bà Mụ và Đức Ông đã che chở, bảo vệ bé trong suốt năm đầu đời. Đây được xem là nghi thức quan trọng nhất trong lễ thôi nôi theo phong tục truyền thống của người Việt. 

Bài văn khấn là một phần quan trọng trong lễ cúng thôi nôi cho bé. Ba mẹ có thể in ra để bài văn khấn dưới đây để dùng trong lễ một cách tiện lợi. 

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ tát

• Con lạy Đệ nhất Thiên tỷ đại tiên chúa

• Con kính lạy Đệ nhị Thiên đế đại tiên chúa

• Con kính lạy Đệ tam Thiên Mụ đại tiên chúa

• Con kính lạy Tam thập lục cung chư vị Tiên Nương

Hôm nay là ngày ….. tháng ….. năm ……

Vợ chồng con là ……………… sinh được con trai (gái) đặt tên là …………

Chúng con ngụ tại …………

Nay nhân ngày đầy năm chúng con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật và các thứ cúng dâng bày lên trước án, trước bàn tọa chư vị Tôn thần kính cẩn tấu trình:

Nhờ ơn thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị Tiên Bà, các đấng Thần linh, Thổ công địa mạch, Thổ địa chín thần, Tiên tổ nội ngoại, cho con sinh ra cháu, tên …………….. sinh ngày ………………… được mẹ tròn, con vuông.

Cúi xin chư vị tiên Bà, chư vị Tôn thần giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật , phù hộ độ trì, vuốt ve che chở cho cháu được ăn ngon, ngủ yên, hay ăn chóng lớn, vô bệnh vô tật, vô ương, vô hạn, vô ách, phù hộ cho cháu bé được tươi đẹp, thông minh, sáng láng, thân mệnh bình yên, cường tráng, kiếp kiếp được hưởng vinh hoa phú quý. Gia đình con được phúc thọ an khang, nhân lành nảy nở, nghiệp dữ tiêu tan, bốn mùa không hạn ách nghĩ lo.

Xin thành tâm đỉnh lễ, cúi xin được chứng giám lòng thành.

Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ tát!

4.2. Nghi thức cho bé bốc đồ vật

Bốc đồ vật là phần được nhiều gia đình mong chờ nhất trong ngày thôi nôi vì mang lại không khí vui vẻ và nhiều khoảnh khắc đáng nhớ. Sau khi hoàn thành lễ cúng, ba mẹ sẽ đặt trước mặt bé một số đồ vật tượng trưng cho nghề nghiệp, tính cách hoặc sở thích trong tương lai để bé tự lựa chọn.

Nghi thức bé bốc đồ vật vào ngày thôi nôi

Một số món đồ thường được chuẩn bị gồm: 

• Bút và sách: Thường gắn liền với sự học hỏi, kiến thức và con đường học tập sau này. Người ta tin rằng nếu bé chọn bút hoặc sách, bé có thể là người ham học, yêu thích khám phá và có định hướng liên quan đến tri thức trong tương lai. 

• Cọ vẽ hoặc nhạc cụ nhỏ: Mang tính nghệ thuật thường đại diện cho sự sáng tạo, cảm xúc và năng khiếu thẩm mỹ. Nếu bé lựa chọn những món đồ này, gia đình thường tin rằng bé có xu hướng yêu thích nghệ thuật hoặc các hoạt động mang tính sáng tạo sau này. 

• Tiền: Tượng trưng cho tài lộc, sự may mắn và khả năng kinh doanh. Theo quan niệm dân gian, bé chọn tiền thường được kỳ vọng sẽ có cuộc sống sung túc và thuận lợi về tài chính trong tương lai. 

• Gương, lược: Theo quan niệm dân gian, bé chọn gương hoặc lược có thể là người yêu cái đẹp, có gu thẩm mỹ hoặc phù hợp với những công việc liên quan đến làm đẹp, thời trang hay nghệ thuật trong tương lai. 

• Đồ chơi nghề nghiệp: Các món đồ mô phỏng nghề nghiệp như đầu bếp, kỹ sư, công an hoặc bác sĩ thường mang ý nghĩa khám phá sở thích và cá tính riêng của bé. Dù chỉ mang tính tượng trưng, nghi thức này vẫn tạo nên nhiều khoảnh khắc vui vẻ và đáng nhớ cho cả gia đình trong ngày thôi nôi. 

Món đồ bé chọn đầu tiên có thể phần nào dự đoán xu hướng nghề nghiệp hoặc tính cách sau này. Dù không mang tính chính xác tuyệt đối, đây vẫn là nghi thức được nhiều gia đình yêu thích vì tạo nên không khí vui vẻ và nhiều kỷ niệm đáng nhớ trong ngày thôi nôi. 

4.3. Nghi thức mừng tuổi cho bé

Sau khi hoàn thành phần lễ cúng và nghi thức bốc đồ vật, người thân trong gia đình sẽ gửi lời chúc và lì xì cho bé để cầu mong con luôn khỏe mạnh, ngoan ngoãn và gặp nhiều may mắn. 

Ông bà, cha mẹ hoặc người thân cũng sẽ bế bé, gửi những lời chúc tốt đẹp như hay ăn chóng lớn, bình an và hạnh phúc trong tương lai. Đây là một trong những khoảnh khắc ấm cúng và ý nghĩa nhất trong buổi lễ thôi nôi. 

Ngoài ra, hầu hết các gia đình sẽ kết hợp tổ chức tiệc nhỏ, trang trí không gian và chụp hình để lưu giữ những kỷ niệm đầu đời đáng nhớ cho bé trong dịp đặc biệt. 

Nghi thức mừng tuổi gửi những lời chúc tốt đẹp như hay ăn chóng lớn, bình an 

5. Những lời chúc mừng thôi nôi cho bé yêu hay và ý nghĩa

Trong ngày thôi nôi, những lời chúc tốt đẹp giúp không khí buổi tiệc thêm ấm áp đồng thời còn thể hiện tình yêu thương và mong muốn dành cho bé trong chặng đường trưởng thành phía trước. Dưới đây là một số lời chúc thôi nôi ý nghĩa được nhiều gia đình sử dụng trong dịp đặc biệt này. 

• Chúc con luôn khỏe mạnh, vui vẻ và lớn lên thật bình an trong vòng tay yêu thương của gia đình. 

• Mong bé hay ăn chóng lớn, ngoan ngoãn và mỗi ngày đều ngập tràn tiếng cười. 

• Chúc con tuổi mới thật nhiều niềm vui, luôn mạnh khỏe và gặp nhiều điều may mắn trong cuộc sống. 

• Hy vọng bé sẽ lớn lên tự tin, thông minh và luôn được mọi người yêu thương, che chở. 

• Chúc bé yêu của cả nhà có một tuổi thơ thật hạnh phúc, lớn lên khỏe mạnh và luôn giữ được nụ cười đáng yêu này. 

• Mong con sau này luôn sống vui vẻ, bình an và có thật nhiều trải nghiệm đẹp trong hành trình trưởng thành. 

• Chúc bé tuổi thôi nôi thật nhiều sức khỏe, luôn ngoan ngoãn và mang đến thật nhiều niềm vui cho cả gia đình. 

• Hy vọng con sẽ lớn lên trong sự yêu thương trọn vẹn, được tự do khám phá và phát triển theo cách riêng của mình.​​​​

6. Một số lưu ý khi tổ chức tiệc thôi nôi

Để buổi tiệc thôi nôi diễn ra trọn vẹn và giúp bé luôn cảm thấy dễ chịu, ba mẹ nên ưu tiên sự thoải mái của trẻ thay vì tổ chức quá cầu kỳ hoặc kéo dài quá lâu. Vì ở giai đoạn 1 tuổi, bé vẫn khá nhạy cảm với tiếng ồn, nhiệt độ môi trường và việc thay đổi sinh hoạt trong ngày. 

• Không nên tổ chức tiệc quá lâu: Thời gian kéo dài dễ khiến bé mệt, buồn ngủ hoặc quấy khóc do phải tiếp xúc với nhiều người và tiếng ồn liên tục. Một buổi tiệc gọn gàng, ấm cúng thường sẽ phù hợp với trẻ nhỏ hơn. 

• Ưu tiên quần áo mềm mại cho bé: Trong ngày thôi nôi, bé thường được bế nhiều, chụp hình và di chuyển liên tục nên các chất liệu mềm mại, thấm hút tốt, thoáng mát dễ chịu cho da bé như AirCotton, Molistflex hoặc Tencella sẽ giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn khi mặc trong thời gian dài. 

• Hạn chế phụ kiện quá rườm rà: Những phụ kiện cứng, đính nhiều chi tiết hoặc quá chật có thể làm bé khó chịu, đặc biệt khi phải mặc lâu hoặc vận động nhiều. 

• Chuẩn bị khu vực nghỉ riêng cho bé: Nếu buổi tiệc có đông khách, ba mẹ nên bố trí một góc yên tĩnh để bé nghỉ ngơi hoặc ngủ khi cần, giúp bé tránh bị quá tải bởi tiếng ồn và ánh sáng mạnh. 

• Chú ý nhiệt độ môi trường: Nếu tổ chức ngoài trời, ba mẹ nên tránh thời điểm nắng gắt và chuẩn bị thêm áo khoác mỏng hoặc khăn cho bé khi trời về tối để tránh bị lạnh. 

• Không để bé tiếp xúc quá nhiều người cùng lúc: Trẻ nhỏ còn khá nhạy cảm nên việc được bế liên tục hoặc tiếp xúc với quá nhiều người có thể khiến bé khó chịu hoặc dễ mệt hơn bình thường. 

• Chuẩn bị sẵn đồ dùng cần thiết cho bé: Ba mẹ nên mang theo tã, khăn giấy, quần áo dự phòng và một số vật dụng quen thuộc để thuận tiện chăm sóc bé trong suốt buổi tiệc.

Hy vọng qua bài viết này, ba mẹ đã hiểu rõ hơn thôi nôi là gì, cách tính ngày thôi nôi cũng như các nghi thức thường gặp trong lễ thôi nôi cho bé. Dù tổ chức đơn giản hay cầu kỳ, điều quan trọng nhất vẫn là những lời chúc tốt đẹp và tình yêu thương mà gia đình dành cho bé trong cột mốc đầu đời đặc biệt này. 

Tại Mamacheri, các sản phẩm dành cho trẻ nhỏ luôn được ưu tiên sự mềm mại, an toàn và thoải mái để đồng hành cùng ba mẹ trong những khoảnh khắc đáng nhớ đầu đời của bé yêu. Ba mẹ có thể chọn cho bé những sản phẩm đáng yêu, chất lượng tại Mamacheri ngay!

Mamacheri - nơi những điều kỳ diệu bé nhỏ bắt đầu và được ôm trọn trong sự hài hòa, thoải mái và chăm sóc dịu dàng nhất.