Cách đánh thức trẻ sơ sinh đúng cách để bú và không làm bé giật mình

Trong những tuần đầu đời, trẻ sơ sinh dành phần lớn thời gian để ngủ. Tuy nhiên, không phải lúc nào bé ngủ càng nhiều cũng là điều tốt, đặc biệt khi bé ngủ quá lâu và bỏ lỡ các cữ bú quan trọng.

Vậy cách đánh thức trẻ sơ sinh như thế nào để bé tỉnh táo, bú đủ sữa mà không bị giật mình hay quấy khóc? Bài viết từ Mamacheri dưới đây sẽ giúp bố mẹ hiểu rõ thời điểm cần đánh thức bé cũng như những cách thực hiện nhẹ nhàng, an toàn.

1. Nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ nhiều

Trong những tháng đầu sau sinh, trẻ ngủ từ 14–17 giờ mỗi ngày là hoàn toàn bình thường. Đây là khoảng thời gian cơ thể tiết hormone tăng trưởng, đồng thời não bộ và hệ thần kinh phát triển mạnh mẽ. Vì vậy, giấc ngủ đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của bé.

Ngoài nhu cầu sinh lý, trẻ cũng có thể ngủ nhiều hơn sau khi bú no, sau khi tiêm phòng hoặc trong giai đoạn tăng trưởng. Một số bé sinh non hoặc có cân nặng thấp khi sinh cũng thường ngủ sâu và khó tự thức dậy để bú.

Tuy nhiên, nếu bé ngủ quá lâu, bỏ bú nhiều cữ liên tiếp, khó đánh thức hoặc có biểu hiện lờ đờ bất thường, bố mẹ không nên chủ quan mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ngủ nhiều có sao không? Khi nào bố mẹ cần lo lắng? | Mamacheri

Trẻ sơ sinh ngủ nhiều trong những tuần đầu đời là hiện tượng sinh lý bình thường

2. Vì sao cần đánh thức trẻ sơ sinh dậy?

Trong vài tuần đầu sau sinh, dạ dày của trẻ còn rất nhỏ nên cần được bổ sung sữa thường xuyên. Nếu ngủ quá lâu mà không bú, bé có thể không nhận đủ lượng dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tăng cân và phát triển. 

Nếu bỏ lỡ nhiều cữ bú liên tiếp cũng có thể khiến trẻ mệt mỏi, bú kém hơn ở những lần bú sau và ảnh hưởng đến quá trình phát triển trong giai đoạn đầu đời.

Đối với trẻ sơ sinh khỏe mạnh, đặc biệt trong 2 - 4 tuần đầu đời, duy trì các cữ bú đều đặn còn giúp hạn chế tình trạng hạ đường huyết và mất nước. Với những bé sinh non, nhẹ cân hoặc gặp khó khăn trong việc bú mẹ, việc đánh thức đúng thời điểm càng trở nên quan trọng hơn.

Khi cân nặng của bé đã tăng ổn định và được bác sĩ đánh giá phát triển tốt, bố mẹ có thể linh hoạt hơn trong việc để bé tự thức theo nhu cầu. Tuy nhiên, nếu nhận thấy bé ngủ li bì bất thường, rất khó đánh thức hoặc bỏ bú nhiều cữ liên tiếp, bố mẹ nên theo dõi sát và đưa trẻ đi thăm khám để xác định nguyên nhân.

>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh ngủ xuyên đêm không bú có sao không? | Mamacheri

Mẹ nhẹ nhàng đánh thức trẻ sơ sinh để chuẩn bị cho cữ bú tiếp theo

3. Cách đánh thức trẻ sơ sinh đúng cách

Không nên đánh thức bé bằng cách gọi lớn, bế xốc hoặc rung mạnh vì có thể khiến trẻ giật mình và quấy khóc. Thay vào đó, bố mẹ nên giúp bé tỉnh giấc từ từ bằng những tác động nhẹ nhàng.

3.1. Bật đèn, kéo rèm

Ánh sáng tự nhiên là tín hiệu giúp cơ thể nhận biết đã đến thời điểm thức dậy. Bố mẹ có thể mở rèm cửa hoặc bật đèn với ánh sáng dịu để căn phòng sáng hơn một chút.

Sự thay đổi ánh sáng sẽ giúp bé chuyển dần từ trạng thái ngủ sâu sang ngủ nông trước khi tỉnh hẳn, nhờ đó hạn chế cảm giác giật mình.

Cách đánh thức trẻ sơ sinh bằng cách mở rèm để đón ánh sáng tự nhiên

3.2. Vuốt ve lưng, tay và chân

Một trong những cách đánh thức trẻ sơ sinh dậy nhẹ nhàng nhất là vuốt ve cơ thể bé. Bố mẹ có thể dùng bàn tay xoa nhẹ lưng, cánh tay, bàn chân hoặc má của bé bằng những động tác chậm rãi.

Sự tiếp xúc quen thuộc từ bố mẹ giúp bé cảm thấy an toàn và dễ dàng thức dậy hơn so với việc bế lên đột ngột.

3.3. Thay tã trước cữ bú

Nếu bé vẫn ngủ say, bố mẹ có thể thay tã trước khi cho bú. Việc cởi tã cũ, vệ sinh và mặc tã mới sẽ tạo ra những kích thích vừa đủ để bé tỉnh táo hơn.

Ngoài tác dụng đánh thức, thay tã sạch trước cữ bú còn giúp bé cảm thấy dễ chịu và hạn chế tình trạng ngủ quên khi đang bú.

>> Xem thêm: Cách dùng miếng lót sơ sinh với tã chéo đúng cách cho bé | Mamacheri

Thay tã trước cữ bú giúp trẻ sơ sinh tỉnh táo và bú hiệu quả hơn

3.4. Cởi bớt một lớp quần áo nếu bé ngủ quá say

Khi được mặc quá ấm, nhiều trẻ sẽ ngủ rất sâu và khó đánh thức. Trong trường hợp này, bố mẹ có thể cởi bớt một lớp áo hoặc chăn mỏng để cơ thể bé cảm nhận được sự thay đổi nhẹ về nhiệt độ.

Tuy nhiên, chỉ nên thực hiện trong phòng kín gió và có nhiệt độ phù hợp để tránh làm bé bị lạnh.

3.5. Điều chỉnh nhiệt độ phòng phù hợp

Nếu phòng quá tối hoặc quá ấm, bé có xu hướng ngủ sâu hơn bình thường. Bố mẹ nên duy trì nhiệt độ phòng ở mức dễ chịu, khoảng 26–28°C, đồng thời đảm bảo không gian thông thoáng để bé thức dậy tự nhiên.

Không nên tăng nhiệt độ phòng quá cao với mục đích đánh thức trẻ vì điều này có thể khiến bé khó chịu hoặc đổ nhiều mồ hôi.

3.6. Bế bé vào tư thế bú và trò chuyện nhẹ nhàng

Sau khi bé đã có dấu hiệu tỉnh giấc, bố mẹ hãy bế trẻ sơ sinh vào tư thế bú quen thuộc. Đồng thời, có thể gọi tên bé hoặc trò chuyện bằng giọng nói nhẹ nhàng để giúp trẻ tỉnh táo hơn.

Đối với những bé còn ngái ngủ, việc da kề da với mẹ cũng là cách giúp bé dễ bắt đầu cữ bú hơn mà không bị quấy khóc.

Mẹ theo dõi giấc ngủ và cữ bú của trẻ sơ sinh trong những tuần đầu sau sinh

4. Một số câu hỏi thường gặp

4.1. Trẻ sơ sinh ngủ bao lâu thì nên đánh thức để bú?

Hầu hết trẻ cần được bú khoảng mỗi 2–3 giờ, kể cả ban ngày lẫn ban đêm. Nếu bé ngủ quá 3 giờ vào ban ngày hoặc quá 4 giờ vào ban đêm, bố mẹ nên cân nhắc đánh thức để đảm bảo bé không bỏ cữ bú.

4.2. Bé ngủ quên khi đang bú phải làm sao?

Nếu bé ngủ quên khi đang bú, bố mẹ có thể xoa nhẹ lòng bàn chân, vuốt má hoặc đổi bên bú để kích thích bé tiếp tục bú. Trường hợp bé thường xuyên ngủ gật và bú quá ít, nên theo dõi cân nặng và tham khảo ý kiến bác sĩ để được tư vấn.

4.3. Trẻ sơ sinh ngủ nhiều có phải là bình thường không?

Đa số trẻ sơ sinh ngủ nhiều là hiện tượng sinh lý bình thường vì cơ thể cần thời gian để phát triển. Tuy nhiên, nếu bé ngủ li bì, rất khó đánh thức, bú kém hoặc đi kèm các dấu hiệu như sốt, tím tái, thở nhanh hay thở yếu, bố mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được kiểm tra.

[product=bo-dai-tay-khong-tat-cai-lech-unisex-014;bo-bodysuit-dai-tay-be-gai-in-hoa]

Biết cách đánh thức trẻ sơ sinh đúng cách sẽ giúp bé bú đủ cữ mà vẫn cảm thấy dễ chịu, hạn chế giật mình hoặc quấy khóc. Thay vì đánh thức đột ngột, bố mẹ nên tạo những kích thích nhẹ nhàng như vuốt ve, thay tã hoặc bế bé vào tư thế bú để trẻ tỉnh táo một cách tự nhiên.

Bên cạnh đó, bố mẹ có thể ghé Mamacheri - sản phẩm quần áo sơ sinh mềm mại, thoáng khí và an toàn cho làn da nhạy cảm, giúp bé luôn cảm thấy dễ chịu khi ngủ và bú.