Cách chăm sóc trẻ mọc răng đúng cách, mẹ cần biết

Khi răng nhú lên, bé có thể chảy nhiều nước dãi, thích cắn nhai, nướu nhạy cảm và trở nên quấy khóc, khó chịu hơn bình thường. Tuy nhiên, không phải mọi biểu hiện như sốt, tiêu chảy hay khóc nhiều đều do mọc răng.

Vậy cách chăm sóc trẻ mọc răng như thế nào để bé dễ chịu hơn và vẫn đảm bảo vệ sinh răng miệng? Mẹ cùng Mamacheri tìm hiểu những cách chăm sóc phù hợp theo từng giai đoạn dưới đây.

1. Những thời điểm và giai đoạn mọc răng của trẻ

Phần lớn trẻ bắt đầu mọc răng khoảng 6 tháng tuổi, nhưng thời điểm có thể khác nhau ở mỗi bé. Một số trẻ mọc răng sớm hơn 4 tháng, nhưng ngược lại một số bé có chiếc răng đầu tiên sau 12 tháng. Vì vậy, việc răng mọc sớm hay muộn một chút chưa hẳn là dấu hiệu bất thường.

Thông thường, hai răng cửa giữa hàm dưới là những chiếc răng đầu tiên xuất hiện, sau đó đến răng cửa hàm trên. Các răng hàm, răng nanh và răng hàm phía sau sẽ tiếp tục mọc trong những năm đầu đời. Phần lớn trẻ có đủ 20 răng sữa khi khoảng 2 - 3 tuổi.

Trẻ mọc răng đầu mấy ngày?

Mỗi chiếc răng không có thời gian nhú lên giống nhau ở tất cả trẻ. Bé có thể chỉ khó chịu nhẹ trong vài ngày, cảm giác ê đau ở nướu có thể xuất hiện trước khi răng thực sự nhú lên.

Vì vậy, muốn xác định chính xác một chiếc răng sẽ mọc trong bao nhiêu ngày, mẹ nên quan sát tình trạng nướu và mức độ khó chịu của bé để có cách chăm sóc phù hợp.

Thời điểm và giai đoạn mọc răng của trẻ sơ sinh

2. Dấu hiệu trẻ chuẩn bị mọc răng

Khi răng bắt đầu nhú lên, bé có thể xuất hiện một số thay đổi về nướu và sinh hoạt. Mức độ biểu hiện ở mỗi trẻ khác nhau, nhưng mẹ có thể chú ý những dấu hiệu thường gặp sau:

• Nướu sưng và nhạy cảm: Vùng nướu chuẩn bị mọc răng có thể hơi sưng, đỏ hoặc khiến bé khó chịu khi chạm vào.

• Chảy nhiều nước dãi: Bé có thể tiết nhiều nước dãi hơn, đặc biệt trong thời gian răng chuẩn bị nhú.

• Thích cắn và nhai: Trẻ thường đưa tay, đồ chơi hoặc các vật an toàn vào miệng để cắn do cảm giác khó chịu ở nướu.

• Quấy khóc, dễ cáu: Cảm giác đau hoặc ngứa ở nướu sẽ khiến bé khó chịu và quấy nhiều hơn bình thường.

• Trẻ mọc răng khó ngủ: Một số bé có thể khó vào giấc hoặc ngủ không ngon do nướu nhạy cảm.

• Má hoặc vùng quanh miệng dễ kích ứng: Nước dãi tiết nhiều có thể làm vùng da quanh miệng và cằm bị ẩm, đỏ hoặc kích ứng.

Những biểu hiện trên có thể xuất hiện trước hoặc trong thời gian răng nhú lên. Tuy nhiên, sốt cao, tiêu chảy nhiều, nôn ói hoặc bé mệt lả không nên mặc định là do mọc răng; mẹ cần theo dõi và đưa trẻ đi khám nếu có dấu hiệu bất thường.

>> Xem thêm: Cách hạ sốt cho trẻ mọc răng giúp bé giảm đau, giảm sốt tại nhà

Dấu hiệu trẻ chuẩn bị mọc răng và những thay đổi thường gặp

3. Cách chăm sóc trẻ khi bắt đầu mọc răng

Khi bé bắt đầu có dấu hiệu mọc răng, mẹ tập trung vào việc làm dịu nướu, giữ vệ sinh miệng và lựa chọn thức ăn phù hợp.

3.1. Xoa dịu nướu để giảm cảm giác đau

Mẹ rửa tay sạch rồi dùng ngón tay massage nhẹ vùng nướu đang khó chịu trong khoảng vài phút. Lực ấn nhẹ nhàng có thể giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn.

Ngoài ra, mẹ cho bé sử dụng vòng gặm nướu phù hợp, chắc chắn và dễ vệ sinh. Có thể làm mát đồ gặm nướu trong ngăn mát tủ lạnh nhưng không nên để đồ quá cứng hoặc đông đá vì có thể tác dụng ngược làm tổn thương nướu.

3.2. Vệ sinh răng miệng cho trẻ

Ngay cả khi chưa mọc răng, mẹ có thể dùng khăn mềm và sạch lau nhẹ nướu cho bé hai lần mỗi ngày. Khi chiếc răng đầu tiên xuất hiện, bắt đầu vệ sinh răng bằng bàn chải nhỏ, lông mềm.

Chăm sóc sớm răng miệng sớm giúp hình thành thói quen vệ sinh răng miệng và hạn chế thức ăn, đường cùng vi khuẩn tích tụ quanh răng.

>> Xem thêm: Cách vệ sinh răng miệng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ đúng chuẩn, dễ nhớ

Vệ sinh nướu và răng miệng cho trẻ đúng cách

3.3. Khử trùng đồ chơi của trẻ

Trẻ mọc răng thường có xu hướng đưa đồ vật vào miệng để cắn. Vì vậy, mẹ nên thường xuyên vệ sinh những món đồ bé thường cầm và cho vào miệng, đồng thời kiểm tra xem đồ chơi có bị nứt, vỡ hoặc bong các chi tiết nhỏ hay không.

Những món đồ có nguy cơ gây hóc, sắc nhọn hoặc dễ vỡ không nên để trong tầm với của trẻ.

>> Xem thêm: Cách chọn đồ chơi cho trẻ sơ sinh an toàn, phát triển trí nào

3.4. Cho trẻ ăn các món mềm, mát

Với trẻ đã bắt đầu ăn dặm, mẹ ưu tiên lựa chọn những món mềm, dễ ăn và phù hợp với độ tuổi. Thức ăn có nhiệt độ mát vừa phải có thể giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn khi nướu nhạy cảm.

Mẹ vẫn cần tuân thủ nguyên tắc ăn dặm an toàn và tránh những thực phẩm cứng, nhỏ hoặc có hình dạng dễ gây hóc.

4. Cách chăm sóc trẻ khi đã mọc răng

Khi răng đã nhú lên, nên duy trì thói quen vệ sinh răng miệng hằng ngày để giúp bảo vệ răng sữa và tạo nền tảng chăm sóc răng miệng tốt cho bé. Bên cạnh đó, chế độ ăn uống và sinh hoạt phù hợp cũng giúp trẻ dễ chịu hơn trong giai đoạn này.

• Vệ sinh răng miệng đều đặn: Dùng bàn chải có đầu nhỏ, lông mềm để làm sạch răng cho bé 2 lần mỗi ngày. Khi trẻ chưa biết tự súc miệng và nhổ kem đánh răng, mẹ cần lựa chọn lượng kem đánh răng có fluoride phù hợp với độ tuổi theo hướng dẫn của nha sĩ hoặc bác sĩ.

• Hạn chế đồ ăn, thức uống nhiều đường: Hạn chế cho bé sử dụng bánh kẹo, nước ngọt và các loại đồ uống có nhiều đường. Giữ cho răng sạch và hạn chế đường giúp giảm nguy cơ sâu răng ở trẻ nhỏ.

• Cho trẻ ăn uống phù hợp: Khi răng đã mọc, tiếp tục cho bé ăn các món có độ mềm phù hợp với khả năng nhai của bé. Tránh những miếng quá cứng hoặc có hình dạng dễ khiến bé bị hóc.

• Đưa trẻ đi khám răng định kỳ: Khi răng sữa đã mọc, mẹ nên chủ động cho bé kiểm tra răng miệng theo hướng dẫn của nha sĩ. Nếu phát hiện răng đổi màu, có đốm trắng, nâu, đau hoặc nướu sưng bất thường, nên đưa trẻ đi kiểm tra sớm thay vì chờ đến khi tình trạng trở nên nghiêm trọng.

Chăm sóc răng miệng cho trẻ sau khi răng bắt đầu mọc

5. Mẹo giúp bé giảm đau khi mọc răng

Nếu bé quấy khó chịu do nướu nhạy cảm, mẹ có thể áp dụng một số cách đơn giản:

• Massage nướu bằng ngón tay sạch.

• Cho bé cắn đồ gặm nướu an toàn, có thể làm mát trong tủ lạnh.

• Dùng khăn sạch được làm mát để bé cắn nếu phù hợp với độ tuổi.

• Cho bé ngậm ti giả để phần nào quên cảm giác khó chịu vùng nướu.

• Cho bé nghỉ ngơi và được ôm ấp, vỗ về nhiều hơn.

Nếu bé đau nhiều hoặc khó chịu kéo dài, cha mẹ nên trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng thuốc giảm đau. Không tự ý dùng thuốc hoặc gel bôi nướu cho trẻ. Đặc biệt, các sản phẩm chứa benzocaine hoặc lidocaine và vòng mọc răng đeo quanh cổ không được khuyến nghị vì có thể gây nguy hiểm cho trẻ.

6. Những điều cần tránh khi chăm sóc trẻ mọc răng

Khi chăm bé trong giai đoạn này, mẹ nên tránh một số cách xử lý có thể gây hại:

• Không dùng đồ chơi hoặc đồ gặm nướu bị vỡ, có cạnh sắc hoặc chi tiết nhỏ.

• Không cho trẻ sử dụng vòng hổ phách, vòng mọc răng đeo quanh cổ, tay hoặc chân vì có nguy cơ nghẹt thở và siết cổ.

• Không tự ý dùng gel gây tê nướu chứa benzocaine hoặc lidocaine.

• Không cho bé cắn những thực phẩm cứng có nguy cơ gây hóc.

• Không mặc định sốt cao hoặc tiêu chảy là biểu hiện bình thường của mọc răng. Những triệu chứng này có thể cần được đánh giá nguyên nhân khác.

Nếu bé sốt, bỏ bú, uống kém, khó thở, tiêu chảy nhiều, nôn ói hoặc trở nên li bì, mẹ nên đưa trẻ đi khám thay vì chỉ áp dụng các biện pháp chăm sóc mọc răng tại nhà.