Bế trẻ sơ sinh đúng cách: Hướng dẫn tư thế an toàn cho bố mẹ

Trong những ngày đầu sau sinh, không ít bố mẹ cảm thấy lo lắng mỗi khi bế con vì sợ làm bé khó chịu hoặc ảnh hưởng đến vùng đầu và cổ còn non nớt. Bế trẻ sơ sinh đúng cách giúp bé cảm thấy an toàn mà còn góp phần bảo vệ hệ xương, cột sống và tạo điều kiện để trẻ phát triển khỏe mạnh. Cùng Mamacheri tìm hiểu cách bế em bé đúng cách ngay dưới đây nhé!

1. Chuẩn bị trước khi bế trẻ sơ sinh

Bế trẻ tưởng chừng là thao tác đơn giản nhưng lại cần sự chuẩn bị cẩn thận. Một vài thói quen nhỏ trước khi bế trẻ sơ sinh đúng cách sẽ giúp hạn chế rủi ro và mang đến cảm giác dễ chịu cho bé.

1.1. Rửa tay sạch trước khi bế

Trẻ sơ sinh có sức đề kháng còn yếu nên rất nhạy cảm với vi khuẩn từ môi trường. Vì vậy, trước mỗi lần bế bé, bố mẹ nên rửa tay bằng xà phòng và lau khô hoàn toàn. Nếu vừa đi từ bên ngoài về, hãy thay quần áo sạch trước khi tiếp xúc với trẻ.

Ngoài ra, những chiếc nhẫn, vòng tay hoặc đồng hồ có cạnh cứng cũng nên được tháo ra để tránh cọ xát vào làn da mỏng manh của bé khi ôm hoặc bế.

1.2. Kiểm tra tư thế và không gian xung quanh

Trước khi nhấc bé lên, hãy chắc chắn rằng bạn đang đứng ở vị trí vững vàng, không bị trơn trượt hay có vật cản dưới chân. Nếu đang bế bé, bố mẹ nên hạn chế vừa đi vừa cầm nhiều đồ hoặc thực hiện những công việc khác vì có thể làm mất thăng bằng.

Khi đặt hoặc nhấc bé khỏi giường, hãy cúi người vừa tầm thay vì với tay quá xa. Điều này giúp thao tác chắc chắn hơn và hạn chế làm bé giật mình.

>> Xem thêm: Bí kíp vận động cho trẻ sơ sinh an toàn và hiệu quả | Mamacheri

1.3. Giữ tâm lý bình tĩnh, thao tác nhẹ nhàng

Nhiều bố mẹ lần đầu chăm con thường khá căng thẳng mỗi khi bế bé. Tuy nhiên, chính sự hồi hộp lại khiến các động tác trở nên cứng nhắc.

Hãy tiếp cận bé một cách nhẹ nhàng, luôn đỡ đầu và cổ trước khi nâng cơ thể lên. Trong quá trình bế, bố mẹ có thể trò chuyện hoặc mỉm cười với bé để tạo cảm giác an toàn. Khi người lớn bình tĩnh, trẻ cũng sẽ cảm thấy yên tâm hơn trong vòng tay của bố mẹ.

Rửa tay sạch trước khi bế trẻ sơ sinh để hạn chế vi khuẩn tiếp xúc với bé​​​​​​​

2. Các tư thế bế trẻ sơ sinh đúng cách theo từng tháng

Mỗi giai đoạn phát triển sẽ phù hợp với một kiểu bế trẻ đúng cách khác nhau. Điều quan trọng là bố mẹ cần hiểu khả năng kiểm soát đầu và cổ của bé để lựa chọn tư thế phù hợp.

2.1. Cách bế trẻ sơ sinh với tư thế bế ngửa

Là tư thế được các chuyên gia khuyến khích áp dụng nhiều nhất trong khoảng 3 tháng đầu đời. Khi thực hiện, một tay của bố mẹ đỡ phần đầu và cổ, tay còn lại nâng lưng và mông rồi từ từ đưa bé sát vào ngực. Toàn bộ cơ thể của bé cần được nâng đỡ đồng đều, tránh để đầu ngửa quá nhiều hoặc cúi gập về phía trước.

Tư thế bế ngửa phù hợp khi cho bé bú bình, ru ngủ hoặc dỗ bé lúc quấy khóc. Việc được ôm sát vào người còn giúp trẻ cảm nhận được hơi ấm, nhịp tim và giọng nói quen thuộc của bố mẹ, từ đó cảm thấy an tâm hơn.

Tư thế bế ngửa đúng cách cho trẻ sơ sinh trong những tháng đầu đời

2.2. Tư thế bế vác trẻ sơ sinh

Sau mỗi cữ bú, nhiều trẻ sẽ nuốt phải một lượng không khí nhất định khiến bụng đầy hơi hoặc dễ ọc sữa. Lúc này, tư thế bế vác là lựa chọn phù hợp.

Bố mẹ đặt đầu bé tựa nhẹ lên vai mình, đồng thời dùng một tay đỡ phần mông và lưng, tay còn lại giữ vùng đầu cổ rồi vỗ nhẹ lên lưng để hỗ trợ bé ợ hơi. Động tác nên thực hiện nhẹ nhàng, đều tay và kéo dài khoảng vài phút cho đến khi bé ợ hơi hoặc cảm thấy dễ chịu hơn.

Đối với trẻ dưới 1 tháng tuổi, bố mẹ vẫn cần đặc biệt chú ý nâng đỡ đầu và cổ trong suốt quá trình bế vì phần cơ cổ của bé chưa đủ khỏe.

>> Xem thêm: Cách vệ sinh rốn cho trẻ sơ sinh đúng cách hạn chế nhiễm trùng | Mamacheri

2.3. Bế nằm sấp trên cẳng tay

Bế trẻ sơ sinh nằm sấp đúng cách tư thế thường được nhiều phụ huynh áp dụng khi bé quấy khóc do đầy hơi hoặc khó chịu ở bụng.

Để thực hiện, bố mẹ đặt phần bụng và ngực của bé nằm dọc trên cẳng tay, đầu hướng về phía khuỷu tay, còn bàn tay giữ nhẹ phần đùi hoặc mông. Tay còn lại có thể đỡ thêm ở lưng để tăng độ chắc chắn.

Tư thế này tạo một lực ép nhẹ lên vùng bụng, từ đó giúp bé cảm thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên, bố mẹ chỉ nên áp dụng trong thời gian ngắn và luôn quan sát biểu hiện của trẻ để đảm bảo bé vẫn thở bình thường.

>> Xem thêm: Bí kíp chọn quần áo cho bé 1 tháng tuổi an toàn và phù hợp | Mamacheri

2.4. Kiểu bế mặt đối mặt

Bế mặt đối mặt là tư thế giúp tăng sự kết nối giữa bố mẹ và con trong những tháng đầu đời. Khi bế, một tay vẫn đỡ đầu và cổ, tay còn lại nâng phần mông để bé hướng mặt về phía người bế.

Ở khoảng cách gần, bé có thể nhìn rõ khuôn mặt, ánh mắt và biểu cảm của bố mẹ. Đây cũng là một trong những cách giúp trẻ phát triển khả năng giao tiếp, nhận diện khuôn mặt và tăng sự gắn bó về cảm xúc.

Nếu bé đang tỉnh táo và muốn tương tác, bố mẹ có thể trò chuyện hoặc hát nhẹ để kích thích sự phát triển ngôn ngữ từ sớm.

Bố mẹ bế trẻ sơ sinh mặt đối mặt để tăng sự gắn kết và tương tác​​​​​​​

2.5. Bế đứng trẻ sơ sinh hướng mặt ra ngoài

Khi bé đã cứng cổ hơn, thường từ khoảng 4–5 tháng tuổi trở lên, bố mẹ có thể thử bế bé hướng mặt ra ngoài để trẻ quan sát thế giới xung quanh.

Lúc này, lưng của bé tựa vào ngực người bế, một tay vòng ngang bụng để giữ chắc, tay còn lại nâng phần mông. Tư thế này giúp trẻ hứng thú hơn khi khám phá môi trường và quan sát mọi vật xung quanh.

Tuy nhiên, bố mẹ không nên duy trì tư thế quá lâu vì bé vẫn còn nhỏ, dễ mỏi cổ và mệt khi phải liên tục quan sát.

Bế trẻ sơ sinh hướng mặt ra ngoài khi bé đã cứng cổ hơn

2.6. Bế trẻ nhỏ cắp bên hông

Khi trẻ đã biết ngồi tương đối vững, khoảng từ 6 tháng tuổi trở lên, bố mẹ có thể chuyển sang tư thế bế cắp bên hông.

Bé được đặt ngồi trên hông của người lớn, một tay giữ chắc phần mông và đùi, tay còn lại vòng qua lưng để đảm bảo an toàn. Đây là tư thế giúp người bế di chuyển linh hoạt hơn trong khi bé vẫn có góc nhìn rộng để quan sát.

Để tránh đau vai hoặc lệch cơ thể, bố mẹ nên thay đổi bên hông sau một khoảng thời gian thay vì chỉ bế một bên liên tục.

3. Những sai lầm khi bế trẻ sơ sinh

Ngay cả khi đã biết cách bế em bé đúng cách, nhiều bố mẹ vẫn có thể mắc phải một số thói quen chưa phù hợp. Việc nhận biết sớm sẽ giúp hạn chế những ảnh hưởng không mong muốn đến sức khỏe của trẻ.

3.1. Bế mà không đỡ đầu và cổ

Đầu của trẻ sơ sinh chiếm tỷ lệ khá lớn so với cơ thể, trong khi cơ cổ lại chưa phát triển hoàn thiện. Nếu không đỡ chắc đầu và cổ khi nhấc bé lên hoặc thay đổi tư thế, vùng cổ có thể phải chịu áp lực lớn, làm bé khó chịu và nguy cơ ảnh hưởng đến hệ cơ xương còn non yếu.

Trong mọi tư thế bế, bố mẹ cũng nên kiểm tra xem đầu, cổ và lưng của bé đã được nâng đỡ trên cùng một đường thẳng hay chưa.

3.2. Lắc hoặc tung hứng trẻ

Một số người lớn có thói quen rung lắc hoặc tung bé lên để dỗ cười. Tuy nhiên, hành động này có thể gây ảnh hưởng đến não bộ và hệ thần kinh của trẻ vì cấu trúc não vẫn đang trong giai đoạn phát triển và còn rất nhạy cảm với những chuyển động mạnh.

Bố mẹ chỉ nên ôm sát bé, đung đưa nhẹ hoặc vỗ về bằng giọng nói để giúp trẻ bình tĩnh. Nếu bé quấy khóc kéo dài, hãy kiểm tra nguyên nhân như đói, buồn ngủ, đầy hơi hoặc tã ướt thay vì cố gắng dỗ bằng những động tác mạnh.

>> Xem thêm: Những điều không nên nói với trẻ sơ sinh và cách giao tiếp đúng | Mamacheri

3.3. Bế bé ngay sau khi bú mà không vỗ ợ hơi

Sau khi bú, nếu đặt bé nằm ngay hoặc bế sai tư thế, lượng không khí trong dạ dày có thể khiến trẻ dễ ọc sữa, đầy hơi hoặc khó chịu. Thay vào đó, bố mẹ nên bế vác bé khoảng 10–15 phút sau mỗi cữ bú và vỗ nhẹ vùng lưng để hỗ trợ ợ hơi trước khi đặt trẻ xuống giường.

Khi thực hiện, cần giữ đầu và cổ của bé luôn được nâng đỡ để đảm bảo an toàn và giúp bé cảm thấy thoải mái.

>> Xem thêm: Các cách vỗ ợ hơi cho trẻ sơ sinh đúng cách, bố mẹ nào cũng nên biết | Mamacheri

3.4. Để nhiều người thay phiên bế khi bé còn quá nhỏ

Trong thời gian đầu sau sinh, người thân thường muốn bế và chơi cùng em bé. Tuy nhiên, liên tục thay đổi người bế có thể khiến trẻ bị kích thích quá mức, khó ngủ và tăng nguy cơ tiếp xúc với vi khuẩn từ môi trường.

Trong tháng đầu đời, hạn chế để quá nhiều người bế bé, đặc biệt là những người đang có dấu hiệu cảm cúm hoặc vừa đi từ nơi đông người về.

Hạn chế nhiều người thay phiên bế trẻ sơ sinh trong tháng đầu đời​​​​​​​

Biết bế trẻ sơ sinh đúng cách là một trong những kỹ năng quan trọng giúp bố mẹ chăm sóc con an toàn ngay từ những ngày đầu đời. Dù lựa chọn tư thế bế ngửa, bế vác hay bế mặt đối mặt, điều quan trọng nhất vẫn là luôn nâng đỡ phần đầu và cổ của trẻ, thao tác nhẹ nhàng và lựa chọn tư thế phù hợp với từng giai đoạn phát triển.

Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp bố mẹ tự tin hơn trong quá trình chăm sóc bé yêu. Nếu trẻ có biểu hiện bất thường như khóc nhiều khi được bế, khó thở, ọc sữa liên tục hoặc có dấu hiệu đau khi thay đổi tư thế, hãy đưa bé đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và tư vấn kịp thời.

Mamacheri - nơi những điều kỳ diệu bé nhỏ bắt đầu và được ôm trọn trong sự hài hòa, thoải mái và chăm sóc dịu dàng nhất.​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​